Сүүлд нэмэгдсэн үгс


ОРДЕР
ᠣᠷᠳᠧᠷ
ordeer

аливаа юмыг хүлээн авах, олгох, ашиглахад зориулсан баримт хуудас; төлбөрийн ордер; орон сууцны ордер; орлого-зарлагын ордер.

АГШРАХ
ᠠᠭᠰᠢᠷᠠᠬᠤ
agsiraqu
  1. агшуун болох; 2. маш мохож ундаасах; 3. шингэн юмны царцаж өтгөрөх.
ЗУЛ
ᠵᠤᠯᠠ
jula

хөвөнгийн голыг тосонд тавьж шатаан хэрэглэх гэрэл; цөгцтэй зул; лаа зул; тосон зул; зулын цөгц; зул шандах (зулын гол хэ­тэрхий нарийдаж гэрэл нь дутмагдах); зул мандах (зул ноцох ба зулын гэрэл улам их болох); зул бүхэх, зул жаргах (зул унтрах); зул барих (зул шатаах, зул асаах); зул сар бэлгийн улирлын өвлийн эхэн сар).

МЭТ
ᠮᠡᠲᠦ
metue
  1. адил, шиг; айсан мэт болох; тэр мэтээр ёсчлон хийх хэрэгтэй; энэ мэт явдал; шохой мэт юм; барс мэт эрээн; муур мэт хулгайч; хэлсэн хийсэн мэтээр үзэх; 2.зэрэг; хайч хутга мэтийн багаж хэрэгсэл; гэх мэт болно
БИЗ
ᠪᠢᠵᠡ᠂ ᠪᠤᠢ ᠵ᠎ᠠ
bije, bui j-a

сул үг; та энэ өдөр хуралтайг мэдсэн биз; чи миний юмыг үзээгүй биз?.

БҮҮ
ᠪᠦᠦ
bueue

хориглох үг; битгий, үл; чи бүү яв!; бүү хэл!; бүү сана!; бүү мэд!; айвал бүү хий, хийвэл бүү ай хууч..

ЭС II
ᠡᠰᠡ
ese

хориглох сул үг, үл; эс гүйцэв; эс мэдэв; эс тоожээ.

ЭС I
ᠡᠰ
es

аливаа махбодийн байгууллын энгийн, нэгж; ганц эст амьтан; олон эст амьтан ургамал

БУЙ
ᠪᠤᠢ
bui

бий, бий бүхэн, -тай; надад юм бий; манайд сайхан зураг буй

ЮУ II
ᠤᠤ
yuu

урт, хос эгшгээр төгссөн үгэнд хэрэглэгддэг, асуух төлөөний үг, эр эгшигт үгэнд бичнэ; ах чинь явуу юу? энэ олон чинь хоргой юу? чи сургууль дээр очоо юу?

ЮУ (Н) I
ᠠᠭᠤ᠂ ᠠᠭᠤᠨ
yagu, yagun

хүн төрлөхтнөөс бусад амьтай амьгүй бодис, байгалийн үзэгдлийг лавлан асуухад хэрэглэх үг, эр эгшигт үгэнд бичнэ; энэ юу? тэр юу? сонин юу байна? юу хийж байна? чи юу мэдэх вэ? юу харж үзэж байдаг хүн бэ? юунд тийм байх вэ? чи юунд хэлэв? та нар юунд хоцров? манай энд юугаар ч дутагдах юм алга байна; хөдөө юугаар явах юм бэ? чи юугаар нь яах юм бэ? энэ юуны мах вэ? энэ юуны арьс вэ? юуны төлөө үүнийг хийж байгаа юм? юу зовох (юу ядах); юу ядах (хялбархан; үүнийг хийхэд юу ядах вэ; тийм юм олоход юу ядах); юу хийх (а. лавлан асуух үг; үүгээр юу хийнэ? үүгээр юу үйлдэнэ? б. ямар нэгэн юмыг голоход хэрэглэх үг; үүгээр юу хийнэ вэ? түүгээр юу хийнэ? юу хийх вэ (a. хийх үйл ажлыг заалгахаар лавлан асуухад хэрэглэх үг; би юу хийх вэ? б. санаанд үл тохирох үйл юм хийж байгааг үзээд үл тоомсорлож хэлэхэд хэрэглэх үг; чи үүнийг хийж, юу хийх вэ); юу хэлэх вэ (а. эндсэн цалгардсан газрыг зааж сануулахад хэрэглэх үг; чамд юу хэлэх вэ; юу гэх вэ ч гэнэ; б. хэлэх юмгүй; чамайг яв гэхээс өөр юу хэлэхэв дээ); юу гээ вэ (дуудсан зэрэгт учрыг лавлан асуух үг; та юу гээ вэ? чи юу гээ вэ?): юу гэнээ (бусдын хэлсэн үгийг ухаж мэдээгүйдээ лавлан асуух үг); юу гэж (юу гэнэ); юу юу (ямар гэсэн санаа; чи юу юу авчрав? тэнд юу юу байна? тэр юу юу өгүүлэв?); юун сайн юм бэ (яасан сайн юм бэ; юун сайн юм бэ, одоо хоюулаа явж кино үзээд ирье); юун ч их юм бэ (яасан их юм бэ; за юун ч их юм авчирсан юм бэ?); юуны тулд (яахын тулд; юуны тул ажил хийж байна? юуны тул түүнийг хамгаалав?); юун хамаа (хамаагүй); юун юм (урьд мэдэхгүй байсан юмыг хожим сонсоход лавлан асуух үг; юун юм, би мэдэхгүй; юун юм яриад байна); юун юунаас чухал (энэ тэр алив юмнаас онц чухал); юу юугүй (одоохон, даруйхан; юу юугүй явах болов); юу ч болов (эрсэлж шийдсэн зүйлд гаргах үг; юу ч болов, чингэе; юу ч болов, дүүрсэн хэрэг*).

ХЭН
ᠬᠡᠨ
qen

асуух төлөөний үг, гагцхүү хүн төрөлхтәнд хэрэглэнэ; нэр хэн бэ? тэр хэн бэ? үүнийг хэн хэлэе? танайд хэн хэн ирэе? чи хэн хэнийг таних вэ? хэн гэгч тэр вэ? хэнээс авав? хэнээс сонсов?; хэн тэгш (ялгаваргүй адил; хэн тэгш хуваах хэрэгтэй; хэн тэгш ажиллах ёстой); хэн мэдэх вэ (мэдэхгүй гэж баахан уцаарлах үг); хэн хүнгүй, хэн хэнгүй, хэн янгуй (байгаа хүн цөмөөрөө, бүгдээрээ).

ҮНЭЭ
ᠦᠨᠢ᠎ᠡ
ueniy-e

гурваас дээш насны эм үхэр; монголын үнээ; сарлагийн үнээ; үнээний сүү;

сувай үнээ

хээлгүй үнээ

хусран үнээ

тугалгүй саамгай үнээ.

ТЭВЭР
ᠲᠡᠪᠡᠷᠢ
teberi

хүний нэг гар буюу хоёр гараар тэврэн барих хэмжээний юм: нэг тэвэр түлээ

ТААВАР
ᠲᠠᠭᠠᠪᠤᠷᠢ
tagaburi
  1. тааварлах нь, тааж байгаа юм; тэр бол зөвхөн таавар; 2. сэжиг; сэжиг таавар хор ш.; 3. оньсого; таавар таацгаах уу?
ДЭЭВЭР
ᠳᠡᠭᠡᠪᠦᠷᠢ
degebueri

юмны дээд этгээд, түүнийг өнгөлж бүрхсэн юм; гэрийн дээвэр; байшингийн дээвэр; төмөр дээвэр; модон дээвэр; ваар дээвэр

ДЭВЭР
ᠳᠡᠪᠦᠷ᠎ᠡ
debuer-e
  1. шингэн зүйл агуулах гүц хэлбэртэй сав; мөнгөн дэвэр; шаазан дэвэр;
  2. хүндэтгэвэл зохих хүний цай агуулах сав; дэвэртэй зоог.
ХУУЧИН
ᠬᠠᠭᠤᠴᠢ᠂ ᠬᠠᠭᠤᠴᠢᠨ
qaguchi, qaguchin

шинэ гэдгийн эсрэг утга; 1. элэгдэж хуучирсан, муудсан юм; хуучин гутлаа тахалж өмсөв; хуучин дээл; хуучин мах; 2. Урьд, урьдын; хуучин байрандаа байгаа; хуучин ажлаа хийсээр л байна; хуучин тайж явсан хүн; гэм биш зан; гэнт биш хуучин з ү й р; хуучин удирдлага (урьд байсан удирдлага); 3. эрт, эртний, өнгөрсөн үеийн хуучин танил (эрт урьдын танил); хуучин нөхөр (эрт урьдын нөхөр); хуучин заншил, хуучин зуршил (эртнээс уламжлагдаж хэвшсэн зан суртахуун); хууч үг (эцэг өвгөдөөс уламжлагдаж ирсэн сургаалт үгс); хуучны судлал (эртний судлал, архелоги); хуучны дурсгалт зүйл (эртний дурсгалт зүйлс); хуучин данс хараа (өнгөрсөн үеийн бичиг дансны зүйл); хууч хөөрөх, хууч ярих (өнгөрсөн үйл явдлын тухай хүүрнэн хэлэлцэх; хуучаа ярих гээд хулгайгаа ярих); хуучин цаг (үеэ өнгөрүүлсэн цаг); хуучин хүн (а. урьд байсан хүн; б. хашир догь болсон хүн); хуучин бууны хугархай (а. юм үзэж нүд тайлсан; б. хур юмны үлдэцтэй); 4. архаг; хуучин өвчин (удаж архагшиж тогтсон өвчин); 5. сүүл, шувтрага; сарын хууч (сарын сүүлийн арав хоног); хуучин үдэш (сарны зурхайн ёсны арван хоёрдугаар сарын гучны үдэш, битүүн ч гэдэг).

ГОЁЛОГ
ᠭᠣᠣᠯᠢᠭ
goyolig

бааxан гоё

ЭЦЭГ
ᠡᠴᠢᠭᠡ
echige
  1. биеийг үүтгэсэн эрэгтэй хүн; аав; эцэг эхээ хүндлэх; өвөг эцэг (эцэг эхийн эцэг); хойт эцэг (эцгийн дараа эхтэй нь ханилсан хүн); хадам эцэг (эр эм хоёрын эрийн эцэг эмд, эмийн эцэг эрд хадам болно); эцгийн төрөл (авгууд); 2. амьтныг үүтгэсэн эрий нь; эцэг мал.

Creative Commons License
©2009 Толь.Query.mn | Оролцогчид | Статистик | Хэрэглэх Нөхцөл | Эх сурвалж | Талархал | Холбоо барих | Сайтын тухай
Элсэх заавар | Толийн тайлбар | Монгол бичгийн галиг | Хандив