АЛАГ
ᠠᠯᠠᠭ
alag
|
- хоёроос доошгүй өнгө холилдсон нь; хар алаг (хар цагаан холилдсон өнгөтэй; алаг морь; хээр алаг морь;
- жигд биш, тэгш биш, янз янз; аяганы алгаас адууны алаг нь дээр х у у ч;
- алаг булаг (а. алагтай адил; б. зүйл зүйлийн өнгө зүс хэсэг хэсэг холилдсон);
- алаг мах (өөх мах алагласан);
- алаг нүд (яруу найрагт нүдийг магтсан);
- алаг онд орох (малын зарим нь тарган, зарим нь туранхайгаар хүйтэн улирлыг туулах);
- алаг ургасан тариа (зарим газар сайн, зарим газар муу ургасан тариа);
- алаг тариалан (зүйл зүйлийн тариаланг зурвас зурвасаар зэрэгцүүлэн тарьсан тариалан);
- алаг үзэх (дээр дор, дотно гадпын ялгаамжаатай үзэх);
- алаг цоог (хааяа хааяа, энд тэнд, хэсэг; хадланг алаг цооггүй нийтээрээ хадав);
- алаг мэлхий өрөх (шагаагаар мэлхийн биеийг дүрслэн өрөөд, шоо орхиж, түүний нүхийн дагуу авах, төлөх зэргээр наадна);
- алаг ар а м ь т а н (бялзуухайн нэр; нүдний цэцгий хар, зажуур шар, толгой, хүзүү, ар жигүүр цөм гялалзсан хүрэн өнгөтэй);
- алаг барс а м ь т а н (толгой цагаан, сүүл улаан, барсын бидэртэй, уянгалуу дуутай нэгэн зүйл араатан);
- алаг болжмор а м ь т а н (хар буюу хар бидэртэй, цагаан чандар холилдон ургагасан болжмор);
- алаг бүслүүр а м ь т а н (хямарлаг хяруулын өөр нэр);
- алаг галуу а м ь т а н (галууны нам, чандар алагчин, Африк, Ази, Европод бий);
- алаг дунгар а м ь т а н (хушууны үзүүр матигар, хумс нь харцгайнхтай адил нэгэн зүйл бялзуухай, заримдаа бялзуухайг барьдаг);
- алаг марьяа (нэгэн зүйл өвчин, хүний нүүр гарт гарна, цагаан алаг сорви үлдэнэ);
- алаг нохой а м ь т а н (нэгэн зүйл алаг шувуу);
- алаг нугас а м ь т а н (нугасны нам, бие алаг, манай оронд үгүй);
- алаг хэрээ а м ь т а н (бие хар, хүзүүнийхээ дор гархи мэт цагаан чандартай);
- алаг хуухар а м ь т а н (өнгө алаг нэгэн зүйл шувуу);
- алаг хяруул а м ь т а н (гургуулын нам, толгой, жигүүр, сүүл хар, бидэр шар, арын чандар улаан цагаан хольцолдон ургасан, зажуурын чандар толгойг өнгөрөн ургасан нэг зүйл шувуу);
- алаг толгой а м ь т а н (толгойнхоо хойтод цагаантай, өрөвлөгийн нь дунд хар сэвхтэй шувуу);
- алаг ураацай а м ь т а н (таван зүйл өнгө бүрдсэн нэгэн зүйл хараацай);
- алаг цонтуул а м ь т а н (бие хүзүү алаг нэгэн зүйл цонтуул шувуу);
- алаг нүдэн цэцэг у р г а м а л (олон наст, өвсөрхөг ургамлын нэг зүйл; эмнэлэг, гоёл чимэглэлд хэрэглэдэг, зэрлэг таримал хоёр зүйл бий);
- алаг тахь а м ь т а н (нэг зүйл зэрлэг адуу);
- алаг хулан а м ь т а н (нэг зүйл зэрлэг адуу);
- алаг шоргоолж а м ь т а н (цээж бөгс хар, дунд бие шаравтар, нэгэн зүйл шоргоолж).
|
|
|
АЛЗУЛ
ᠠᠯᠵᠤᠯᠠ
aljula
|
алзул цэцэг у р г а м а л сараанын нам, үзэсгэлэн цэцэгтэй, үндсэндээ төмстэй буй.
|
|
|
АЛТАНХУА
ᠠᠯᠲᠠᠩᠬᠤᠠ
altangqu-a
|
алтанхуа цэцэг у р г а м а л усанд ургах цэцэг, байдал лянхуатай адил бөгөөд бяцхан; тоорцгоос дараалан цөм улбар шар өнгөтэй, долоон хэлтэстэй, нэгэн ишинд хэд хэдэн цэцэг цэцэглэдэг.
|
|
|
АЛТСАН
ᠠᠯᠲᠠᠰᠤᠨ
altasun
|
алтсан цэцэг у р г а м а л өнгө шар, хэлтэс уртлаг, салхинд үлээгдэн хөдлөх нь эрвээхэй дэвэхийн адил сайхан.
|
|
|
АНХИЛУУР
ᠠᠩᠬᠢᠯᠤᠤᠷ
angqiluur
|
анхилуур цэцэг у р г а м а л гүйлсний цэцэгтэй төстэй, анхилам үнэрт цэцэг.
|
|
|
АРГАМЖИН
ᠠᠷᠭᠠᠮᠵᠢᠨ
argamjin
|
аргамжин цэцэг у р г а м а л чавгын модны навч шиг навчтай, өвлийн сүүл хир цэцэглэдэг нэгэн зүйл цэцэг.
|
|
|
АРШЛАГ
ᠠᠷᠰᠢᠯᠠᠭ
arsilag
|
аршлаг цэцэг ургамал өнгөөр сайхан цэцэг, хавраас намар хүртэл цэцэглэнэ.
|
|
|
БАГВААХАЙ I
ᠪᠠᠭᠪᠠᠬᠠᠢ
bagbaqai
|
у р г а м а л шар өнгийн цэцэгтэй, үр нь үсэрхэг бөгөөд салхиар хялбархан тардаг нэг зүйл цэцэг.
|
|
|
БАДАР I
ᠪᠠᠳᠤᠷ᠂ ᠪᠠᠳᠷᠠ
badur, badr-a
|
у р г а м а л бадар цэцэг салхины чийгрэм цэцэгтэй адил, өнгө шар нэгэн зүйл цэцэг.
|
|
|
БАДМА
ᠪᠠᠳᠮᠠ
badm-a
|
нэгэн зүйлийн хээ зураг;
бадма лянхуа у р г а м а л (балчиг шаварт усанд ургадаг маш гоёмсог сайхан цэцэг; цагаан бадма лянхуа; ягаан бадма лянхуа);
бадма хорхой а м ь т а н (амьтны цус сорон амьдардаг нэг зүйл хорхой; цэнгэг усанд байдаг түүнийг эмнэлэгт хүний цус соруулахад хэрэглэнэ.)
|
|
|