АДАНГА I
ᠠᠳᠠᠩᠭᠠ
adangg-a
|
а м ь т а н нэг зүйлийн богшрого
|
|
|
АЛ III
ᠠᠯ
al
|
ал сүүл а м ь т а н нэгэн зүйл галуу, хээрийн галуунаас том, өрөвлөг цайвалзам цагаан, нисвэл өндөр халина, суувал ханхгар болно, алхах нь сүрхий.
|
|
|
АЛАГ
ᠠᠯᠠᠭ
alag
|
- хоёроос доошгүй өнгө холилдсон нь; хар алаг (хар цагаан холилдсон өнгөтэй; алаг морь; хээр алаг морь;
- жигд биш, тэгш биш, янз янз; аяганы алгаас адууны алаг нь дээр х у у ч;
- алаг булаг (а. алагтай адил; б. зүйл зүйлийн өнгө зүс хэсэг хэсэг холилдсон);
- алаг мах (өөх мах алагласан);
- алаг нүд (яруу найрагт нүдийг магтсан);
- алаг онд орох (малын зарим нь тарган, зарим нь туранхайгаар хүйтэн улирлыг туулах);
- алаг ургасан тариа (зарим газар сайн, зарим газар муу ургасан тариа);
- алаг тариалан (зүйл зүйлийн тариаланг зурвас зурвасаар зэрэгцүүлэн тарьсан тариалан);
- алаг үзэх (дээр дор, дотно гадпын ялгаамжаатай үзэх);
- алаг цоог (хааяа хааяа, энд тэнд, хэсэг; хадланг алаг цооггүй нийтээрээ хадав);
- алаг мэлхий өрөх (шагаагаар мэлхийн биеийг дүрслэн өрөөд, шоо орхиж, түүний нүхийн дагуу авах, төлөх зэргээр наадна);
- алаг ар а м ь т а н (бялзуухайн нэр; нүдний цэцгий хар, зажуур шар, толгой, хүзүү, ар жигүүр цөм гялалзсан хүрэн өнгөтэй);
- алаг барс а м ь т а н (толгой цагаан, сүүл улаан, барсын бидэртэй, уянгалуу дуутай нэгэн зүйл араатан);
- алаг болжмор а м ь т а н (хар буюу хар бидэртэй, цагаан чандар холилдон ургагасан болжмор);
- алаг бүслүүр а м ь т а н (хямарлаг хяруулын өөр нэр);
- алаг галуу а м ь т а н (галууны нам, чандар алагчин, Африк, Ази, Европод бий);
- алаг дунгар а м ь т а н (хушууны үзүүр матигар, хумс нь харцгайнхтай адил нэгэн зүйл бялзуухай, заримдаа бялзуухайг барьдаг);
- алаг марьяа (нэгэн зүйл өвчин, хүний нүүр гарт гарна, цагаан алаг сорви үлдэнэ);
- алаг нохой а м ь т а н (нэгэн зүйл алаг шувуу);
- алаг нугас а м ь т а н (нугасны нам, бие алаг, манай оронд үгүй);
- алаг хэрээ а м ь т а н (бие хар, хүзүүнийхээ дор гархи мэт цагаан чандартай);
- алаг хуухар а м ь т а н (өнгө алаг нэгэн зүйл шувуу);
- алаг хяруул а м ь т а н (гургуулын нам, толгой, жигүүр, сүүл хар, бидэр шар, арын чандар улаан цагаан хольцолдон ургасан, зажуурын чандар толгойг өнгөрөн ургасан нэг зүйл шувуу);
- алаг толгой а м ь т а н (толгойнхоо хойтод цагаантай, өрөвлөгийн нь дунд хар сэвхтэй шувуу);
- алаг ураацай а м ь т а н (таван зүйл өнгө бүрдсэн нэгэн зүйл хараацай);
- алаг цонтуул а м ь т а н (бие хүзүү алаг нэгэн зүйл цонтуул шувуу);
- алаг нүдэн цэцэг у р г а м а л (олон наст, өвсөрхөг ургамлын нэг зүйл; эмнэлэг, гоёл чимэглэлд хэрэглэдэг, зэрлэг таримал хоёр зүйл бий);
- алаг тахь а м ь т а н (нэг зүйл зэрлэг адуу);
- алаг хулан а м ь т а н (нэг зүйл зэрлэг адуу);
- алаг шоргоолж а м ь т а н (цээж бөгс хар, дунд бие шаравтар, нэгэн зүйл шоргоолж).
|
|
|
АЛАГДААГА
ᠠᠯᠠᠭᠳᠠᠭᠠ
alagdag-a
|
алагдаахай
|
|
|
АЛАГДААХАЙ
ᠠᠯᠠᠭᠳᠠᠬᠠᠢ
alagdaqai
|
а м ь т а н мэрэгч, хойт хоёр хөл ба сүүл урт, толгой томхон, урт сахалтай, говь, тал, хөндий газар оршино, их төлөв шөнө явдаг, өвөл ичнэ.
|
|
|
АЛГАНА
ᠠᠯᠭᠠᠨᠠ
algan-a
|
а м ь т а н алганын нам, чонон алгана, нимийн алгана, голын алгана гэх зэрэг хэдэн зүйл бий; хавчиг хавьстай, жижиг жижиг хайрстай, нуруундаа хоёр далбаатай, өнгө ногоовтор шар, нуруугаар нь хөндлөн хар журам бий; живэр далбаа улаан нэг зүйл загас;
- алгана сугас а м ь т а н (алгана хэлбэртний багийн загасны нам, тэнгис далайд орших нэгэн зүйл алгана; нуруу бие хүрэн улаан буюу хурц улаан, хэвэл нь цайвар, зураа ховилууртаа хорт булчирхай бий).
|
|
|
АЛИРВАС
ᠠᠯᠢᠷᠪᠠᠰ
alirbas
|
а м ь т а н муурын нам, жавхгар биетэй, уртавтар хөлтэй, байдал барс нохой хоёрын төлөвтэй, үс налархай, жижигхэн жижигхэн бараан толботой, шаравтар зүстэй амьтан.
|
|
|
АЛМАНЦАГ
ᠠᠯᠮᠤᠨᠴᠠᠭ
almunchag
|
нохой баавгайн зулзага.
|
|
|
АЛМАС I
ᠠᠯᠮᠠᠰ
almas
|
- хүн дүрст нэг зүйл амьтан;
- ардын домогт эм шулам.
|
|
|
АЛСУУН
ᠠᠯᠰᠤᠨ
alsun
|
алсуун тас а м ь т а н толгойдоо шар чандартай, хар цагаан алаг шувуу, махы нь идэж болно.
|
|
|